საქსტატის ცნობითვე, სურსათისა და უალკოჰოლო სასმელების ჯგუფზე, წინა წელთან შედარებით, ფასები 7%-ით გაიზარდა, რაც წლიურ ინფლაციაზე 2.43%-ით აისახა. მათ შორის ფასებმა მოიმატა შემდეგ ქვეჯგუფებზე:

ზეთი და ცხიმი - 18.2%;
ბოსტნეული და ბაღჩეული - 16.5%;
ყავა, ჩაი და კაკაო - 15.7%;
შაქარი, ჯემი და სხვა ტკბილეული - 11%;
პური და პურპროდუქტები - 8.3%;
მინერალური და წყაროს წყალი, უალკოჰოლო სასმელები და ნატურალური წვენები - 8%;
თევზეული - 6.1%;
რძე, ყველი და კვერცხი - 5.5%;
ხორცი და ხორცის პროდუქტები - 0.7%.
სტატისტიკის ეროვნული ცენტრის მონაცემების თანახმად, ფასები შემცირებულია ხილსა და ყურძენზე -8.3%.

რაც შეეხება ჯგუფებს, წინა წელთან შედარებთ, ყველაზე მეტად ჯანდაცვა გაძვირდა, გაიზარდა ამბულატორიული სამედიცინო მომსახურების - 9.5%, სამედიცინო პროდუქციის, აპარატურის და მოწყობილობის - 8.9% და საავადმყოფოების მომსახურების - 7.6% ფასები.

ჯანმრთელობის დაცვა - 9.2%;
სურსათი და უალკოჰოლო სასმელები - 7%;
სასტუმროები, კაფეები და რესტორნები - 6.1%;
სხვადასხვა საქონელი და მომსახურება - 6.1%;
განათლება - 4.9%;
ალკოჰოლური სასმელები, თამბაქო - 3.3%;
საცხოვრებელი, წყალი, ელ.ენერგია, აირი - 1.1%;
ტანსაცმელი და ფეხსაცმელი - 0.3%;
დასვენება, გართობა და კულტურა - 0.1%;
ფასები შემცირებულია შემდეგ ჯგუფებზე: საოჯახო ნივთები, სახლის მოვლა 2.7%-ით; ტრანსპორტი 2.2%-ით და კავშირგაბმულობა 12.4%-ით.

„ჟურნალისტი მზია ამაღლობელის დაუყოვნებლივ გათავისუფლების მოწოდებით გამოვდივარ, რომლის ჯანმრთელობის მდგომარეობა დიდ შეშფოთებას იწვევს. ვიმეორებ, რომ საქართველოს მთავრობამ უპირობოდ უნდა გაათავისუფლოს ყველა ჟურნალისტი, ვინც უკანონოდ იქნა დაპატიმრებული ან დაკავებული.

დემონსტრაციებზე მომუშავე ჟურნალისტების წინააღმდეგ განხორციელებული ძალადობრივი თავდასხმების ფაქტები უნდა გამოიძიონ და ჩამდენებმა პასუხი აგონ „ჟურნალისტების უსაფრთხოების შესახებ“ 3/18 მინისტრთა საბჭოს გადაწყვეტილების შესაბამისად“, - წერს რიბეირო.

როგორც უწყებაში აცხადებენ, მომხდარზე გამოძიება სისხლის სამართლის კოდექსის 115-ე მუხლით დაიწყო, რაც თვითმკვლელობამდე მიყვანას გულისხმობს.

არსებული ინფორმაციით, რიყის პარკთან, კერძო მფლობელობაში არსებულ შენობა-ნაგებობაში ტრაგედია დატრიალდა. ადგილი, სადაც მოზარდი ჩავარდა, სავარაუდოდ, წყლით იყო სავსე.

„მომავალ ორშაბათს, საქართველოს პარლამენტს წარედგინება მთავრობის შემადგენლობა ნდობის გამოსაცხადებლად. მინდა ვთხოვო ყველა სამინისტროს, რომ დავიწყოთ მუშაობა სამთავრობო პროგრამის საბოლოოდ დაზუსტებაზე. როგორც მოგეხსენებათ, ორშაბათს მთავრობის შემადგენლობასთან ერთად, საქართველოს პარლამენტს უნდა წარვუდგინოთ სამთავრობო 4-წლიანი პროგრამაც და მნიშვნელოვანია, რომ ყველა დეტალი იყოს დაზუსტებული. ეს არის ჩემი თხოვნა თითოეული სამინისტროს და მინისტრის მიმართ. ჩვენ გვაქვს ამბიციური ამოცანა, რომელიც არის ასახული სამთავრობო პროგრამაში. 4 წლის თავზე, ჩვენ ჩვენი ქვეყანა განვითარების სრულიად სხვა ეტაპზე უნდა გადავიყვანოთ. ამას უზრუნველყოფს ჩვენი სამთავრობო პროგრამა. ახლა მთავარია ყოველდღიური მუშაობა იმისთვის, რომ ყველა ამოცანა სათანადოდ შესრულდეს,“- განაცხადა ირაკლი კობახიძემ.

თუმცა, ლონდონის სამეფო კოლეჯისა და ექსეტერის უნივერსიტეტის მკვლევართა მიერ ჩატარებულ ახალ კვლევას კიდევ უფრო ახლოს მივყავართ იმ ბიოლოგიური ზემოქმედების გაგებასთან, რასაც მაღალი პოტენციალის კანაფის გამოყენება იწვევს.

აღნიშნული კვლევა აჩვენებს, რომ ძლიერი კანაფი მკაფიო კვალს ტოვებს დნმ-ზე. ასევე დადგინდა, რომ დნმ-ის ეს ცვლილება სხვადასხვა იყო ადამიანებში, რომლებმაც უკვე გამოცადეს ფსიქოზის პირველი ეპიზოდი და ადამიანებში, რომლებსაც ფსიქოზი არასოდეს გამოუცდიათ. ეს კი იმაზე მიუთითებს, რომ იმის შესწავლა, როგორ ცვლის კანაფის მოხმარება დნმ-ს, შეიძლება დაგვეხმაროს ფსიქოზის განვითარების ყველაზე მაღალი რისკის მქონეთა გამოვლენაში.

THC (დელტა-9_ტეტრაჰიდროკანაბინოლი), კანაფის ის მთავარი ინგრედიენტია, რომელიც ადამიანებს თავს „ამაღლებულად“ აგრძნობინებს. აშშ-სა და ბრიტანეთში მისი რაოდენობა 1990-იანი წლებიდან მოყოლებული იზრდება. მაგალითად, კოლორადოს შტატში, სადაც მარიხუანა ლეგალურია, შესაძლებელია 90-პროცენტიანი THC-ის მქონე კანაფის შეძენა.

მიუხედავად იმისა, რომ THC მხოლოდ ერთ-ერთია კანაფის მცენარეში შემავალ 144-ზე მეტ სხვა ქიმიურ ნივთიერებას შორის, ძირითადად სწორედ ის გამოიყენება კანაფის სიძლიერის შესაფასებლად.

მრავალი კვლევა აჩვენებს, რომ რაც უფრო მაღალია THC-ის კონცენტრაცია, მით უფრო მაღალია ეფექტები მომხმარებელზე. მაგალითად, კვლევით დადგინდა, რომ ადამიანები, რომლებიც ძლიერ კანაფს (10% და მეტი THC) ყოველდღიურად იყენებენ, ფსიქოზური აშლილობის განვითარების ხუთჯერ დიდი რისკის ქვეშ იმყოფებიან, ვიდრე ისინი, ვინც კანაფს არასოდეს მოიხმარს.

ძლიერი კანაფის ყოველდღიურ მოხმარებასთან დაკავშირებული ფსიქოზური აშლილობა ხშირად სიმპტომების მთელი სპექტრით გამოიხატება. მათ შორის არის სმენითი ჰალუცინაციები (ესმით ხმები, რომლებიც სხვებს არ ესმით), დევნის მოჩვენება (კონსპირაციების სამიზნედ გრძნობა მტკიცებულების გარეშე) და პარანოია (გარემოს მტრულად აღქმა და ურთიერთობების საეჭვოდ ინტრეპრეტირება). ეს ყველაფერი ძლიერ შემაშფოთებელი გამოცდილებაა.

კვლევის მიზანი იყო შეესწავლა ის კვალი, რასაც ამჟამინდელი კანაფი ტოვებს დნმ-ზე. მკვლევრებს ასევე სურდათ გაეგოთ, დამახასიათებელია თუ არა ეს კვალი მხოლოდ ძლიერი კანაფისთვის და შეიძლება თუ არა, რომ ეს დაგვეხმაროს იმ მომხმარებელთა გამოვლენაში, რომლებიც ფსიქოზის განვითარების ყველაზე დიდი რისკის ქვეშ არიან.

ამისათვის, მკვლევრებმა შეისწავლეს კანაფის მოხმარების ეფექტები მოლეკულურ პროცესზე, რომელსაც დნმ-ის მეთილირებას უწოდებენ. დნმ-ის მეთილირება არის ქიმიური პროცესი, რომელიც გენების აქტივობას არეგულირებს; ამისათვის ის ახდენს გენების ჩართვა-გამორთვას და აკონტროლებს, როგორ არის გამოხატული გენები თავად დნმ-ის სტრუქტურის ცვლილების გარეშე.

დნმ-ის მეთილირება მხოლოდ ერთი მექანიზმია გენების აქტივობის მარეგულირებელ სხვა მრავალ მექანიზმს შორის და მიეკუთვნება მნიშვნელოვან ბიოლოგიურ პროცესს, რომელსაც ეპიგენეტიკას უწოდებენ. ეპიგენეტიკა ეფუძნება ურთიერთქმედებას ჩვენს გარემოს შორის, ჩვენ მიერ არჩეულ ცხოვრების სტილს (მაგალითად, კანაფის მოხმარებას ან ვარჯიშს) და ჩვენს ფიზიკურ და მენტალურ ჯანმრთელობას.

მიუხედავად იმისა, რომ წინა კვლევებში შესწავლილია მთელი ცხოვრების განმავლობაში კანაფის მოხმარების გავლენა დნმ-ის მეთილირებაზე, ამ კვლევებში არ შეუსწავლიათ, რა გავლენა აქვს ამ პროცესზე სხვადასხვა სიძლიერის კანაფის რეგულარულ მოხმარებას. არც ის შეუსწავლიათ, რა გავლენას ახდენს ეს ფსიქოზის მქონე ადამიანებზე.

ახალ კვლევაში, მეცნიერებმა გააერთიანეს ორი დიდი, პირველი შემთხვევის კვლევა — გენეტიკური და ფსიქოზის კვლევა, რომელიც სამხრეთ ლონდონში ჩატარდა; და EU-GEI კვლევა, რომელშიც მონაწილეობდნენ ადამიანები ინგლისიდან, საფრანგეთიდან, ნიდერლანდებიდან, იტალიიდან, ესპანეთიდან და ბრაზილიიდან. ორივე კვლევაში შეგროვებული იყო მონაცემები ადამიანთა მიერ ფსიქოზის პირველი ეპიზოდის გამოცდის შესახებ და მონაწილეთა შესახებ, რომლებსაც ჯანმრთელობის პრობლემები არ ჰქონდათ და წარმოადგენდნენ ადგილობრივ მოსახლეობას.

საერთო ჯამში, შეისწავლეს ფსიქოზის პირველი ეპიზოდის მქონე 239 და 443 ჯანმრთელი მონაწილის მონაცემი. მონაწილეთა დაახლოებით 65 პროცენტი კაცი იყო. მონაწილეების ასაკი 16-72 წლებს შორის მერყეობდა. ყველა მონაწილემ გადმოსცა ინფორმაცია მათ მიერ კანაფის მოხმარების შესახებ. ასევე აიღეს დნმ-ის ნიმუშები მათ სისხლში.

მონაწილეთა დაახლოებით 38 პროცენტი კანაფს კვირაში ერთზე მეტჯერ მოიხმარდა. მომხმარებელთა შორის უმეტესი ძლიერ კანაფს იყენებდა კვირაში ერთზე მეტჯერ და მოხმარება 16 წლის ასაკში ჰქონდათ დაწყებული.

ამის შემდეგ, დნმ-ის მეთილირების ანალიზები მთლიანი გენომის სხვადასხვა ნაწილში ჩატარდა. ანალიზებისას მხედველობაში მიიღეს პოტენციური გავლენა იმ რამდენიმე ბიოლოგიურ და გარემოებით დამაბნეველზე, რომლებიც შეიძლება გავლენას ახდენდეს შედეგებზე — მათ შორის ასაკი, გენდერი, ეთნიკურობა, თამბაქოს მოწევა და უჯრედული შემადგენლობა სისხლის თითოეულ ნიმუშში.

კვლევის შედეგებმა ცხადყო, რომ ძლიერი კანაფის მოხმარება დნმ-ის მეთილირებას ცვლის — განსაკუთრებით გენებში, რომლებიც დაკავშირებულია ენერგიასთან და იმუნური სისტემის ფუნქციებთან. თუმცა, ფსიქოზის გამოცდილების მქონე ადამიანებს დნმ-ში ცვლილების სხვანაირი ხელწერა ჰქონდათ.

ეს ეპიგენეტიკური ცვლილებები აჩვენებს, როგორ ცვლის გარე ფაქტორები (მაგალითად, ნარკოტიკების მოხმარება) გენების მუშაობას. ძლიერ მნიშვნელოვანია, რომ ეს ცვლილებები ვერ აიხსნებოდა თამბაქოთი, რომელსაც კანაფის მრავალი მომხმარებელი ურევს ე. წ. ჯოინთში და ამას დნმ-ის მეთილირების ცვლილებას უწოდებენ.

შედეგები ასევე წარმოაჩენს ეპიგენეტიკურ ცვლილებებს, როგორც პოტენციურ კავშირს ძლიერ კანაფსა და ფსიქოზს შორის. დნმ-ის მეთილირება, რომელიც ავსებს ნაპრალებს გენეტიკურ და გარემო ფაქტორებს შორის — საკვანძო მექანიზმია, რომელიც გარე გავლენებს (მაგალითად, ნივთიერების მოხმარებას) გენების აქტივობაზე ზემოქმედების საშუალებას აძლევს.

ეპიგენეტიკურ ცვლილებათა შესწავლით, მეცნიერებმა შესაძლოა უკეთესად გაიგონ, როგორ ზემოქმედებს კანაფის მოხმარება, განსაკუთრებით კი მისი ძლიერი ტიპების, ბიოლოგიურ გზებზე. ამან კი თავის მხრივ შეიძლება გვითხრას, რატომ არის კანაფის ზოგიერთი მომხმარებელი ფსიქოზის განვითარების მაღალი რისკის ქვეშ.

მკვლევრებს იმედი აქვთ, რომ მათი ნაშრომი მეცნიერებს დაეხმარება, რათა უკეთესად შეისწავლონ კანაფის მოხმარების გავლენა სხეულის ბიოლოგიაზე.

კვლევა ჟურნალ Molecular Psychiatry-ში გამოქვეყნდა.

მომზადებულია The Conversation-ის მიხედვით.

წყარო: 1tv.ge

ავტორი - მიხეილ ჭაბუკაშვილი

თქვენც შეგიძლიათ მიიღოთ მონაწილეობა და ხელი შეუწყოთ სიკეთესა და ინკლუზიურობას ჩვენს საზოგადოებაში და წაახალისოთ გარშემომყოფები, რომ იგივე გააკეთონ.

1. გაეცანით აუტიზმის ისტორიას

კაცობრიობამ ბოლო 100 წლის განმავლობაში გრძელი გზა გაიარა, რათა უკეთ გაეგო და ემკურნალა აუტიზმისთვის. ყოველწლიურად უფრო მეტი კვლევისა და მკურნალობის მეთოდები ჩნდება აუტისტი ბავშვებისა და მოზრდილებისთვის.

1908 წელი - პირველად გამოიყენეს ტერმინი „აუტიზმი“.

1938 წელი - დონალდ ტრიპლეტი, ახალგაზრდა ბიჭი მისისიპიდან, შეხვდა პედიატრ ფსიქიატრს, დოქტორ ლეო კანერს. ექიმმა კანერმა ბიჭი „აუტისტურად“ აღწერა. ტრიპლეტი განიხილება „აუტიზმის პირველ შვილად“, ანუ პირველ პიროვნებად, რომელსაც ოფიციალურად აუტისტური დიაგნოზი დაუსვეს.

1943 წელი - ბავშვთა ფსიქიატრი დოქტორი ლეო კანერი წერს ნაშრომს, სადაც აღწერს 11 ბავშვს, რომლებიც იყვნენ უაღრესად ინტელექტუალური, მაგრამ ავლენდნენ მარტო ყოფნის სურვილს და მიჯაჭვულობას „ერთგვაროვნებაზე“ყოველდღიურ ცხოვრებაში. მან გამოიყენა აღწერა - „ადრეული ინფანტილური აუტიზმი“.

1944 წელი - ჰანს ასპერგერმა აუტიზმი აღწერა, როგორც სოციალური და კომუნიკაციური უნარების სირთულე და აღიარა აუტიზმის უფრო მსუბუქი ფორმა, რომელსაც მან დაარქვა ასპერგერის სინდრომი.

1967 წელი - ფსიქოლოგმა ბრუნო ბეტელჰაიმმა შეიმუშავა თეორია, რომ „მაცივარი დედები“ აუტიზმს იწვევდნენ იმით, რომ არ უზრუნველყოფდნენ თავიანთ შვილებს საკმარისი სიყვარულით. (ეს თეორია მოგვიანებით გაუქმდა).

1973 წელი - დოქტორმა ივარ ლოვაასმა შექმნა ის, რასაც ჩვენ ახლა ვუწოდებთ ABA თერაპიას, რომელიც დღესაც განიხილება, როგორც ყველაზე ეფექტური თერაპია აუტისტ ბავშვებთან მუშაობისთვის, ენისა და ქცევის უნარების განვითარების მიზნით.

1977 წელი - ტყუპებზე ჩატარებულმა კვლევამ აჩვენა, რომ აუტიზმს, უპირველეს ყოვლისა, იწვევს ტვინის განვითარებაში გენეტიკური და ბიოლოგიური განსხვავებები.

1991 წელი - აშშ-ს მთავრობამ აუტიზმს კლასიფიკაცია მოახდინა, როგორც სპეციალური განათლების კატეგორია და სკოლებმა დაიწყეს სერვისების შეთავაზება აუტისტი ბავშვებისთვის.

1994 წელი - ასპერგერის სინდრომი დაემატა DSM-ს, რაც აფართოებს აუტიზმის სპექტრს და მოიცავს უფრო მსუბუქ შემთხვევებს, რომლებშიც ინდივიდები უფრო მაღალ ფუნქციონირებას განიცდიან.

2007 წელი - 2 აპრილი „აუტიზმის ცნობიერების ამაღლების მსოფლიო დღე“ დაწესდა გაეროს მიერ.

2013 წელი – ამერიკის ფსიქიატრთა ასოციაციამ აუტიზმი სპექტრად აღიარა.

2. აამაღლეთ ცნობიერება იმით, რაც გაცვიათ

ჩაიცვით თქვენი საყვარელი ლურჯი ტანსაცმელი, დაიხურეთ აუტიზმის ორგანიზაციის ქუდი ან ჩაიცვით შესაფერისი პერანგი. ეს შესანიშნავი საშუალებაა გავლენა მოახდინოთ ნებისმიერზე, ვისაც შეხვდებით ქუჩაში, სასურსათო მაღაზიაში და ა.შ. არ გაქვთ შესაფერისი ტანსაცმელი? - იყიდეთ რამდენიმე ლურჯი ლენტი საკანცელარიო მაღაზიაში, ესეც საკმარისი იქნება.

3. გაეცანით ცნობილი აუტისტი ადამიანების ნამუშევრებს

ზოგიერთი თქვენი საყვარელი ცნობილი ადამიანი აუტიზმის სპექტრის მატარებელია. მაგალითად, სატოში ტაჯირი: „პოკემონის“ შემქმნელი და ვიდეო თამაშების დიზაინერი.

ასევე ამერიკელი მსახიობი დერილ ჰანა ყველაზე ცნობილია თავისი როლებით Steel Magnolias, Wall Street, The Little Rascals, Kill Bill და სხვა.

4. შეიძინეთ სენსორული სათამაშოები და ხელსაწყოები

აუტისტი ბავშვებისთვის ფოკუსის შენარჩუნება შეიძლება რთული იყოს. ერთი დავალების ან ამოცანების ნაკრებისთვის ყურადღების მიქცევა არის უნარი, რომელიც შეიძლება განვითარდეს დროთა განმავლობაში.5. მხარი დაუჭირეთ აუტიზმთან დაკავშირებულ ბიზნესებსა და დამსაქმებლებს

არსებობს მრავალი ბიზნესი, რომელიც აქტიურად მუშაობს თავიანთ საქმიანობაში აუტისტი ინდივიდების ჩართვაზე. ბევრი აქტიურად ცდილობს დაიქირაოს ნეიროდივერსიული თანამშრომლები და შეუქმნას მეტი სამუშაო შესაძლებლობები

უნარების შესაბამისი გარემოში.

6. წაიკითხეთ წიგნები აუტიზმზე

წიგნები აუტისტური პერსონაჟებით არის მარტივი და გასართობი გზა, რათა გააცნოთ აუტიზმის თემა თქვენს შვილებს, ოჯახის წევრებს, მეგობრებსა და თქვენი შვილის თანატოლებს. წიგნები გვთავაზობენ მარტივ, ხელმისაწვდომ ახსნა-განმარტებებსა და ილუსტრაციებს, რომლებიც ბავშვებსა და სხვებს აუტიზმის უკეთ გაგებაში დაეხმარება.

7. აამაღლეთ ცნობიერება თქვენს საზოგადოებაში

იყავით აუტიზმის დამცველი და გაავრცელეთ ცნობიერება თქვენს საზოგადოებაში. აუტიზმის შესახებ მეტის გაგება, თქვენი მხარდაჭერის გამოხატვა, ცნობიერების ამაღლება, საქველმოქმედო და ორგანიზაციებისთვის შემოწირულობა, რომლებიც მხარს უჭერენ აუტიზმს, ან მონაწილეობა ფონდის შეგროვებაში, ეს არის მარტივი გზა ჩართვისა და ცნობიერების გავრცელებისთვის თქვენს საზოგადოებაში. დაუკავშირდით ოჯახს, მეგობრებს, თანამშრომლებსა და მეზობლებს.

8. გაავრცელეთ სიკეთე

გახადეთ სამყარო უფრო ინკლუზიურიდა გაავრცელეთ პოზიტივი. ნებისმიერი სიკეთს შეუძლია გავლენა მოახდინოს და არის ძლიერი გზა, რომ სხვებს აჩვენოთ, ზრუნვის მაგალითი. ასე ოჯახის წევრი, მეგობარი ან ადამიანი თქვენს საზოგადოებაში იგრძნობს თავს დაფასებულად. სიკეთე გადამდებია, ასე რომ გამოიჩინეთ სიკეთე გარშემომყოფების მიმართ.

9. გაეცანით (წაიკითხეთ, უყურეთ ან მოუსმინეთ) აუტიზმის მქონე ადამიანების მიერ შექმნილ ნამუშევრებს

ეს არის აუტისტის დიაგნოზის მქონე ადამიანის გამოცდილების პირდაპირი მიმოხილვა და საშუალებას აძლევს სხვებს უკეთ გაიგონ საკუთარი რეალობა.

სტატია ნათარგმნია veqtori.ge-ს მიერ

აუტიზმის ცნობიერების ამაღლების მსოფლიო დღე იძლევა შესაძლებლობას გაანადგუროს მითები ამ აშლილობის ირგვლივ. მეტი ცოდნით, მშობლებს შეუძლიათ ისარგებლონ ახალი თერაპიებით, რომლებიც ეხმარება აუტიზმით დაავადებულ ბავშვებს ისწავლონ ახალი უნარები და გამოიყენონ თავიანთი ნიჭი, რაც საბოლოოდ ხელს უწყობს უფრო ინკლუზიურ საზოგადოების ჩამოყალიბებას.

აუტიზმის მსოფლიო დღის აღნიშვნის მიზანია, გაზარდოს საზოგადოების ცნობიერების დონე აუტიზმთან დაკავშირებით. ასევე ხელი შეუწყოს აუტიზმის მქონე ადამიანების ფუნდამენტური უფლებების დაცვასა და რეალიზაციას. ეს არის გლობალური ჯანდაცვის ღონისძიება, რომელიც ფოკუსირებულია აუტისტი ადამიანების მიღებაზე, მხარდაჭერასა და მათი უფლებების დაცვაზე.

აუტიზმი მიეკუთვნება ნეიროგანვითარებითი დაავადებების ჯგუფს და ხასიათდება სოციალური ურთიერთობების, კომუნიკაციისა და ქცევის სირთულეებით. ის თანაბრადაა გავრცელებული ყველა რასის, ეროვნების, რელიგიური მრწამსისა და სოციალურ-ეკონომიკური სტატუსის მქონე ადამიანებში.

საქართველოში ზუსტი სტატისტიკა აუტისტი ბავშვების რაოდენობის შესახებ არ არსებობს, ამერიკის დაავადებათა კონტროლის და პრევენციის ცენტრის მონაცემებით კი, ყოველ 88 ბავშვში ერთი აუტისტია.

ეკონომიკის სამინისტროს ცნობით, ცვლილებით განსაზღვრულ სამშენებლო პროდუქტებს შორისაა ფიქსირებული ხანძარსაწინააღმდეგო სისტემები, გაზის ჩაქრობის სისტემების კომპონენტები, კვამლისა და სითბოს საკონტროლო სისტემები, ფიქსირებული ხანძარსაწინააღმდეგო სისტემა – საფრქვევებისა და წყალის შესხურების სისტემების კომპონენტები, ხანძრის გამოვლინებისა და სახანძრო განგაშის სისტემები, ფიქსირებული ხანძარსაწინააღმდეგო სისტემები, შლანგის სისტემები, თბოიზოლაციის პროდუქტები, კომპოზიტური საიზოლაციო კომპლექტები/სისტემები, სახურავის საფარი, ქვის წყობა და მასთან დაკავშირებული პროდუქტები, იატაკზე დასაგები პროდუქტები, ბრტყელი მინა, პროფილირებული მინა და მინის ბლოკის პროდუქტები, ასევე ხისგან დამზადებული პანელები და ელემენტები, სივრცის გათბობის მოწყობილობები და ა.შ.

„მნიშვნელოვანია, რომ დადგენილების ამოქმედებამდე ბაზარზე ზედამხედველობის სააგენტო მჭიდრო კომუნიკაციაში იქნება კერძო სექტორთან, იგეგმება მათთან საინფორმაციო ხასიათის შეხვედრები, რომ ეკონომიკური ოპერატორები დეტალურად გაეცნონ რეგლამენტის მოთხოვნებს და ჰქონდეთ შესაძლებლობა, აღნიშნულ მოთხოვნებთან შესაბამისობაში მოიყვანონ სამშენებლო პროდუქტები.

გარდამავალ პერიოდში, 2025 წლის პირველ იანვრამდე ბაზარზე ზედამხედველობის სააგენტო შემოწმების ფარგლებში გასცემს საჭირო რეკომენდაციებს საქართველოს ბაზარზე განთავსებული სამშენებლო პროდუქტების ტექნიკური რეგლამენტის მოთხოვნებთან შესაბამისობაში მოსაყვანად, რაც მნიშვნელოვნად დაეხმარება სექტორს ცვლილებებთან ადაპტირებაში.

როგორც სააგენტოში აცხადებენ, განახლებული ტექნიკური რეგლამენტით სამშენებლო პროდუქტებისთვის შეიქმნება ისეთი საკანონმდებლო სივრცე, რომლის პირობებშიც ჯანმრთელობისა და უსაფრთხოების კონკრეტული მოთხოვნები იმპერატიულად იმოქმედებს ბევრად გაფართოებულ სფეროში, რაც, თავის მხრივ, მეტად ეფექტურად და მრავალმხრივ უზრუნველყოფს მომხმარებელთა სიცოცხლის, ჯანმრთელობის, საკუთრებისა და გარემოს სამშენებლო პროდუქტით გამოწვეული ზიანისგან დაცვას“, – ვკითხულობთ ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროს მიერ გავრცელებულ ინფორმაციაში.

როგორც ანგარიშში ვკითხულობთ, დღეს არსებული მექანიზმები სათანადოდ ვერ უზრუნველყოფს სამედიცინო სპეციალისტების საკმარის რაოდენობასა და გეოგრაფიულ მოცვას.

„2021 წლის მდგომარეობით, პროფესიულად აქტიური ექიმების უმეტესობა (58%) კონცენტრირებული იყო თბილისში, ექთნების უმეტესობა დასაქმებულია დედაქალაქში. 100,000 მოსახლეზე თბილისში ფიქსირდება 828 ექთანი. ეს რიცხვი მოსახლეობის იმავე რაოდენობისათვის თითქმის სამჯერ ნაკლებია გურიაში, დაახლოებით, ორჯერ ნაკლებია−ქვემო ქართლში, სამეგრელო-ზემო სვანეთსა და კახეთში, ასევე შიდა ქართლში, სამცხე-ჯავახეთსა და მცხეთა-მთიანეთში; მიუხედავად სტრატეგიით გასაზღვრული საბაკალავრო განათლების პრიორიტეტულობისა, ყოველწლიურად მცირდება იმ ექთნების რაოდენობა, რომელთაც 2018-2021 წლებში დაასრულეს სწავლა უმაღლეს სასწავლებელში (61 კურსდამთავრებული) მაშინ, როცა პროფესიულ საგანმანათლებლო დაწესებულებებში საექთნო პროგრამების მიმართულების როგორც ჩარიცხულთა, ისე კურსდამთავრებულთა რაოდენობა სტაბილურად მაღალია; 2021 წლის მდგომარეობით, სისტემაში არსებული აქტიური ექთნების 15.2% საპენსიო ასაკისაა, ხოლო ამავე პერიოდში ახალი კურსდამთავრებულების მაჩვენებელი 2.6%-ია.ამასთანავე, 2019 წლის საექთნო საქმის განვითარების სტრატეგიით დაგეგმილი საკადრო პოლიტიკის აქტივობები, რომლებიც 2021-2022 წლებისთვის უნდა შესრულებულიყო, არ განხორციელებულა; სახელმწიფოს მიერ მუნიციპალიტეტებისათვის დეფიციტურ და პრიორიტეტულ საექიმო სპეციალობებში ადამიანური რესურსების მომზადების მიზნით დაფინანსებული სპეციალობის მაძიებლების შემთხვევაში (35%), ხელშეკრულების პირობები შეუსრულებელია. ამასთანავე, სამინისტროს მათთვის დამატებითი სანქციები არ დაუკისრებია; დიპლომისშემდგომი სამედიცინო სახელმწიფო პროგრამის ფარგლებში არ არის ნათლად შემუშავებული საექიმო სპეციალობის პრიორიტეტულად განსაზღვრის მექანიზმი,“- ვკითხულობთ დოკუმენტში.